Felles vatn


Skrevet av Inger Bråtveit

I det klorseige vatnet gnissar lauva mot kvarandre. Mor mi ligg på ei luftmadrass, botn er turkis med grøngule slamrestar, insektdelar og grønske. Badedrakta: lyseraud, håret utsleppt, delar seg over den bleike ryggen hennar. Føtene ørlite i frå kvarandre, klorvåte. Det er varmt. Eg høyrer kva mor mi seier. Eg ser på feil og tenkjer på motpolane i mor mi, Dronninga, og kongeriket hennar som ikkje går i hop. Eg ser øya med kilovis av plast og plankton veksa i havet når mor mi nok ein gong prøver å kasta både tida og moderskapet av seg, men så BOMSI DEISI ein smellvakker dag er det du som er Dronning!

Eg svarar at det heiter ikkje eg no lenger, heretter heiter det vi. Eg er gravid, og går i land på søppeløya. Søppeløya ligg langt frå kystlinja, og ikkje eit einaste land vil ta ansvaret for at avfallet vert rydda vekk. Dotter mi er den som no snakkar og pustar gjennom meg. Alt i meg er deg. Eg ser gjennom lag av gamle og nye tidsrom, eg ser gjennom fortid og framtid her eg står på søppeløya og munnen dreg seg saman under meg, som ein manet. Eg kunne sagt at sjela mi er vatn, sol eller vind, men det er ikkje eg som snakkar, det er dotter mi som snakkar gjennom meg.

I dag er dotter to år. Eg har amma henne gjennom plast og blod, og gjennom livets salte vatn har ho funne sine setningar, sitt eige alfabet. Det var eit hardt arbeid, men i tverrsnitt og mørkare omskiftelege korrigeringar mot svart, arbeidde bølgjene og sugerefleksen som ein motor i all si kraft. På søppeløya er eg mora med krone på hovudet og dotter mi på slep, me to har moderhavet mellom og framføre oss. Kva seier dotter mi? Ho seier at eg elskar deg mamma, etter at eg har sagt til henne eg elskar deg.

Hundre nautiske mil herifrå sit ein papegøye i bur. Mor mi har reist seg frå luftmadrassa og står over meg i solsenga. Det dryp frå kroppen hennar. Eg ser fotspora hennar langs bassengkanten, forbi bamboo-baren og solsengene. Versegod, seier mor og to dropar frå det lange, svarte håret hennar treff meg i andletet. Ho har solbrillene på hovudet, i ein slags diva-aktig hårbøyle, og rekkjer fram ei badedrakt til meg. Takk, seier eg og tenkjer på symjetimane, på dei gule flyte-egga eg måtte kasta når klasseforstandaren bad meg om det. Eg tenkjer på stolen eg måtte liggja på, balanserande på magen over golvet som var havet. Eg øvde på å synkronisera føtene i symjetaka eg gjorde med armane. Føtene ville ikkje røra seg i takt armane. Dette vert feil, sa mor mi, Dronninga. Du må utnytta fråsparket! Ho var sint. Eg kom ut av takten når eg tenkte på å synkronisera. Tanken forstyrra rørsla, men mellom øktene heldt eg badedrakta opp framføre meg som eit skjold medan eg granska mønsteret av markjordbær.

Prinsessedraumar, ler mor og latteren hennar vert boren fram av eit bøljande skvulp. Ho klappar i hendene og snakkar om den gongen familien var på ferie. Det er Syden og februar. Eg tenkjer det, at ho der borte er meg, at ho kunne vore meg, og at den andre dama der, er mor mi. Det er berre ho og eg. Me er bleike, snart er me raude og solbrende. Mor ligg på ei luftmadrass, slike ein kan sjå vatnet gjennom, botnen er turkis med grøngule slamrestar, insektdelar og grønske. Lauva gnissar mot kvarandre på overflata. I det klorseige vatnet liknar mor mi ein kalv på flytemadrassa i bassenget. Det svarte, lange håret bølgjar seg i det klorvåte, på begge sider av madrassen. Eg ser ned i bassenget gjennom eit vindauge. Havet ligg hundre og femti meter lenger nede, men mor vil ikkje gå dit. Ikkje i dag. I denne varmen.

Så me er her. Ved hotellet sitt badebasseng. Mor tingar drinkar frå bamboo-baren. Ein peikefinger i lufta, og ein bebidos, øl, tyder det. Mor stig opp frå solsenga og strekkjer armane ut i mot meg. Mor tek i mot meg kvar gong eg stuper frå kanten. Så vakker mor er! Når mor mi veltar seg av luftmadrassa og bassenget ser eg glorien hennar. Det er vinterferie. Eg har også fått ei luftmadrass. Ho er grøn og oppblåsbar, det er mor som kjøpte henne til meg. Det er herleg og liggja på luftmadrassa og sjå ned i bassenget.

Over oss er det sol. Blå himmel, blått basseng. Den tyske faren tek bomba frå stupebrettet og så OOOBS OG BOMSI DEISI, så veltar me over både mor og eg. Eg fell fyrst ut av luftmadrassen og dukkar under og skallar hovudet opp i madrassen til mor, så fell mor over bord, og brått så kavar me rundt i bassenget medan me prøver å symja mot kvar våre luftmadrassar, begge to.

Det er februar på Grand Canaria, og mor mi har endeleg funne seg sjølv. I det klorseige vatnet gnissar lauva mot kvarandre. Badedrakta: lyseraud, håret utsleppt, delar seg. Det er slik eg hugsar henne, men no er det lenge sidan og dette hende aldri meg eller mor. Dotter mi vaks ikkje opp på ei søppeløy. Dette her er ikkje oss. Det er nokon andre som svel unna klorvatn der i bassenget. Eg er trettisju år. Eg kan tinga mine eigne bebidos og gå til havet når eg sjølv vil. Eg har aldri vore i Syden. Det fanst ingen vinterferie heller, berre søppel, plast og mor. 

Besøksaddresse: Strandpromenaden 2, 0252 Oslo

© Astrup Fearnley Museet